(En waarom je er waarschijnlijk eentje nodig hebt zonder dat je het weet)
In de meeste organisaties zijn er vroeg of laat momenten waarop het niet meer helemaal loopt zoals je zou willen. Resultaten blijven achter, teams werken langs elkaar heen, goede mensen vertrekken, of een verandering die op papier perfect leek, loopt in de praktijk vast. Wat werd afgesproken wordt niet nageleefd.
Als dat iets is wat langer aanhoudt of vaker terugkomt, is er meer aan de hand. Hulp van buitenaf kan dan wenselijk zijn. De vraag is welke hulp dan het meest geschikt is.
De mogelijkheden zijn legio: coaches, organisatieadviseurs, verandermanagers. Of… een interventiekundige!
Wat is er nodig?
Lang niet altijd heb je behoefte aan iemand die de eerder zorgvuldig gemaakte plannen tegen het licht houdt en vervangt voor andere plannen. Je hebt ook geen behoefte aan iemand die jou vertelt hoe de organisatie moet worden ingericht en aangestuurd. Want waarschijnlijk ligt het daar helemaal niet aan. Je wilt ook niet iemand die de boel komt aanjagen en het werk van het management overneemt. De leidinggevenden binnen de organisatie moeten immers zelf zorgen dat hun teams lekker draaien.
Je hebt dan iemand nodig die kijkt naar wat er bij de directie, team of afdeling gebeurt. Want vaak komen de problemen voort uit de onderstroom: de samenwerking tussen mensen loopt niet vloeiend door onuitgesproken wantrouwen, irritaties, ego’s, gebrek aan verantwoordelijkheid. Dat kan zich afspelen binnen een bepaalde groep, maar ook organisatiebreed tot problemen leiden.
En daar komt de interventiekundige in beeld.
Niet repareren van buitenaf, maar de mensen zelf in beweging laten komen
Een interventiekundige houdt zich bezig met het beïnvloeden van sociale systemen: organisaties, teams, samenwerkingen, netwerken. Niet door van buitenaf te vertellen wat er moet gebeuren, maar door interventies te doen die maken dat de mensen zelf anders gaan kijken, denken én handelen.
Dat klinkt abstract. Maar een situatie zoals bijvoorbeeld deze zul je vast herkennen:
- het directieteam dat steeds dezelfde discussie voert zonder verder te komen
- de reorganisatie die formeel is afgerond, maar waar niemand zich eigenaar voelt voor een zorgvuldige opvolging
- een inhoudelijk goed doordacht HR-programma dat inhoudelijk klopt, maar waar de lijn niet in meegaat
- we zeggen dit, maar we doen dat
De interventiekundige kijkt niet zozeer naar wat er moet gebeuren, maar vooral naar wat er nu gebeurt, waardoor wat moet gebeuren niet gebeurt.
En dat is een wezenlijk verschil.
Managers herkennen dit meteen: De moeilijkste problemen in organisaties zijn zelden inhoudelijk. Ze zijn relationeel, politiek, cultureel of historisch.
En precies daar zit het werk van de interventiekundige.
Het verschil met organisatieadviseurs en verandermanagers
Een organisatieadviseur wordt vaak gevraagd als er een vraagstuk ligt dat geanalyseerd moet worden. Denk aan structuur, processen, strategie, governance of inrichting van de organisatie.
Een verandermanager richt zich op het realiseren van een verandering: een nieuwe werkwijze, een reorganisatie, een fusie, een implementatie, een cultuurprogramma.
Er is een doel, een plan, een tijdlijn en er moet geleverd worden. De verandermanager stuurt vooral op voortgang en uitvoering.
Een interventiekundige doet iets anders. Waar de organisatieadviseur bijvoorbeeld vooral antwoord geeft op de vraag: “Hoe moeten we het inrichten?” en de verandermanager zich richt op het naleven van de gemaakte afspraken, stelt de interventiekundige bijvoorbeeld de vraag:
“Wat maakt dat jullie het toch niet doen zoals afgesproken?”
De interventiekundige onderzoekt, spiegelt en intervenieert.
Dat kan soms ongemakkelijk zijn. Want een interventiekundige stelt vragen als:
- Wat zeggen we hier niet tegen elkaar?
- Welke belangen spelen hier die niemand benoemt?
- Waarom besluiten we dit steeds opnieuw?
- Wat houden we in stand omdat het ons ook iets oplevert?
Dat zijn geen vragen voor een voortgangsoverleg. Dat zijn vragen die beweging veroorzaken. En dat is de kracht van de interventiekundige.


